เขื่อนจีนกับ 12 ปี แห่งการขโมยน้ำโขง: อาการหน้าไหว้หลังหลอก (两面三刀) ของคนเห็นแก่ตัว (自私自利) ของจีนต่อรัฐบาลประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่าง

แม่น้ำโขงต้องคำสาปทรัพยากร (Resource Curse) หรือไม่ ไม่มีใครสามารถบอกได้ แต่ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศของแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นหลักประกันความมั่นคงของสรรพชีวิตทั้งปวง และการดำรงอยู่ของชุมชนลุ่มน้ำโขงหลากหลายชาติพันธุ์มาอย่างยาวนานนั้น ได้ถูกใช้ไปในมิติใหม่ นั่นคือแปรผันความอุดมสมบูรณ์ทั้งปวงที่มีอยู่ให้กลายเป็นไฟฟ้า ผ่านสิ่งก่อสร้างที่เรียกว่า “เขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำ” และทำลายหลักประกันความมั่นคงของสรรพชีวิตทั้งหลายออกไป ระยะเวลาเพียงผีเสื้อกระพือปีกของประวัติศาสตร์การกำเนิดเขื่อนบนแม่น้ำโขง ตั้งแต่ปี 2536 เป็นต้นมา ที่ประเทศจีนได้เริ่มสร้างและเดินเครื่องเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนแรกคือ เขื่อนม่านวาน ที่สร้างแรงกระชากต่อวัฏจักรน้ำโขงครั้งรุนแรง นั่นคือปรากฏการณ์น้ำโขงแห้ง วัดค่าได้ต่ำมากและจนถึงวัดค่าไม่ได้ ที่สถานีเชียงแสนใน 2 ช่วงเวลาคือ ระหว่างวันที่ 19-26 เมษายน ระดับน้ำโขงอยู่ระหว่าง 0.88-1.0 เมตร และ ระหว่างวันที่ 26-28 พฤษภาคม 2536 ระดับน้ำโขงอยู่ระหว่าง 0 – 0.23 เมตร ซึ่งปรากฏการณ์นี้ทั้งคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (Mekong River Commission) และประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่างพร้อมใจกันเรียกว่า “ภัยแล้ง” เหมือนว่าวิกฤตินี้เป็นเพียงปรากฏการณ์ทางธรรมชาติอันธรรมดาสามัญ จนถึงปัจจุบัน ประเทศจีนได้สร้างเขื่อนบนแม่น้ำโขงแล้วเสร็จจำนวน 11 เขื่อน โดยไม่เคยแสดงเจตจำนงที่จะปรึกษาหารือใด ๆ กับประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่าง … Continue reading เขื่อนจีนกับ 12 ปี แห่งการขโมยน้ำโขง: อาการหน้าไหว้หลังหลอก (两面三刀) ของคนเห็นแก่ตัว (自私自利) ของจีนต่อรัฐบาลประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่าง

When Mekong People Enter Bangkok, Stride and Speak for Fishes EP.1

Teerachai Sanjaroenkijthaworn  “Stride and Speak for Fishes” the Mekong people arrive the Government House with 7 demands after the establishment of the Joint Committee for tackling the Mekong River’s problems has silently been gone with the wind for nearly a year. Since the construction of Xayaburi Dam and the commencement of commercial power generation in … Continue reading When Mekong People Enter Bangkok, Stride and Speak for Fishes EP.1

เมื่อคนโขงบุกกรุง เหยียบย่ำเดินเท้าเว้าแทนปลา (ตอนที่ 1)

เรื่องและภาพโดย ธีระชัย ศาลเจริญกิจถาวร "เดินเท้า เว้าแทนปลา" คนโขงบุกทำเนียบ พร้อมยื่นข้อเสนอ 7 ข้อ หลังการตั้งคณะกรรมการกลางเพื่อแก้ไขปัญหาแม่น้ำโขงเงียบหายไปกับสายลมนานเกือบปี นับแต่มีการก่อสร้างเขื่อนไซยะบุรีและการเดินเครื่องผลิตกระแสไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ส่งขายไฟฟ้าเข้ามาในระบบการไฟฟ้าที่มีผู้รับซื้ออย่างการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เมื่อเดือนตุลาคม 2562 ความเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำโขงเกิดขึ้นอย่างชัดเจน ยากที่จะอธิบายอย่างหลีกเลี่ยงว่าปรากฏการณ์แม่น้ำโขงสีคราม สวยใสไร้ตะกอนนั้น ไม่ได้มาจากการสร้างเขื่อนบนแม่น้ำโขงสายหลัก อาการของมหันตภัยจากเขื่อนที่กระทบต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนริมโขงถูกพูดถึงบนแม่น้ำโขงผ่านสื่อหลายประเภทจนเห็นเป็นประจักษ์พยานแล้วว่าแม่น้ำโขงวิกฤตจากสาเหตุใดเป็นหลัก ก่อนวันหยุดเขื่อนโลก (14 มีนาคมของทุกปี) เพียงสามวันคนโขงในฝ่ายประเทศจาก 7 จังหวัด ประกอบด้วย เลย หนองคาย บึงกาฬ นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ และอุบลราชธานี กว่า 50 ชีวิต จึงได้เดินทางเข้าใจกลางกรุงเทพมหานครที่หน่วยงานละแวกทำเนียบรัฐบาลเพื่อบอกเล่าปัญหาที่พวกเขาต้องพบเจอมานานนับหลายปี ไปจนถึงเสนอข้อเรียกร้องเข้าเจราจากับหน่วยงานรัฐกว่า 12 หน่วยงาน เพื่อนำไปสู่การแก้ไขปัญหาด้วยการสร้างกลไกที่เป็นรูปธรรมและปฏิบัติงานได้จริง ซีรีส์บทความ “เดินเท้าเว้นแทนปลา” นี้จะเป็นการบันทึกเหตุการณ์และข้อความหรือข้อสรุปต่าง ๆ ที่ได้จากบทสนทนาระหว่างเครือข่ายภาคประชาสังคม ตัวแทนประชาชนริมโขงจากทั้ง  7 จังหวัด กับ หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการจัดการปัญหาและความสัมพันธ์ทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมที่เกิดขึ้นบนแม่น้ำโขง โดยในบทความแรกนี้จะเป็นการสรุปบันทึกการพูดคุยและเจรจาระหว่างตัวแทนภาคประชาชนริมโขง และ … Continue reading เมื่อคนโขงบุกกรุง เหยียบย่ำเดินเท้าเว้าแทนปลา (ตอนที่ 1)

Situation Report on the Mekong River in 2020

“From the Beginning to the End of the Year:Sediment-starved Mekong and the Algae Bloom” On 29 October 2019, the Xayaburi dam began its operation. It was also the beginning of unprecedented changes in the Mekong river ecosystems: the sediment-starved Mekong. Between November 2019 and April 2020, the section of the Mekong, downstream of the dam, … Continue reading Situation Report on the Mekong River in 2020

Talking with Min Latt: Conversation on Identity of Tavoyans Living in Or Tor Kor Market Community and Impacts of COVID-19 (measures) on Tavoyan Labors

Story by Teerachai Sanjaroenkijthaworn and Wichai Juntavaro Crossing Bang Sue canal from behind Or Tor Kor market (Marketing Organization for Farmers) by a small tug boat carrying around 5-6 people at a time with three-baht fare found Wat Pai Tan community which could be called a multiracial community comprised of Thai; Burmese; Mon and Karen, … Continue reading Talking with Min Latt: Conversation on Identity of Tavoyans Living in Or Tor Kor Market Community and Impacts of COVID-19 (measures) on Tavoyan Labors

Situation Report on the Mekong River in 2020 “From the Beginning to the End of the Year: Sediment-starved Mekong and the Algae Bloom”

this report sumarized by The Mekong Butterfly On 29 October 2019, the Xayaburi dam began its operation. It was also the beginning of unprecedented changes in the Mekong river ecosystems: the sediment-starved Mekong. Between November 2019 and April 2020, the section of the Mekong, downstream of the dam, that forms the 800-km Thai-Lao border between … Continue reading Situation Report on the Mekong River in 2020 “From the Beginning to the End of the Year: Sediment-starved Mekong and the Algae Bloom”

Thai Mekong People’s Forum: Cooperation among Various Riparian People as Groundbreaking Step towards Mekong People’s Forum of ASEAN

The story and Photos by Teerachai Sanjaroenkijthaworn “The Mekong is a mother giving her generosity; embrace and good things to people, this mother is therefore the most essential. Everybody has a mother and in people’s point of view, the Mekong River is considered alive and spiritual. But the violence happened to it is because some … Continue reading Thai Mekong People’s Forum: Cooperation among Various Riparian People as Groundbreaking Step towards Mekong People’s Forum of ASEAN

The progress and situation of the two-lane Dawei Road Link

A concise history of the two-lane Dawei Road Link  The Dawei Road Link is one of the major components of the Deep-Sea Port and the Dawei Special Economic Zone which aims to shorten the distance and time for the transportation of goods and services between Myanmar’s Andaman coasts and the South China Sea’s Southern Economic … Continue reading The progress and situation of the two-lane Dawei Road Link

โครงการถนนสองช่องทางเชื่อมต่อโครงการทวาย: ความคืบหน้าและสถานการณ์ปัจจุบัน (2563)

ประวัติศาสตร์ฉบับย่อของโครงการถนนสองช่องทางเชื่อมต่อโครงการทวาย   โครงการถนนเชื่อมต่อโครงการทวาย (Dawei Road Link) เป็นหนึ่งในโครงการหลักของโครงการท่าเรือน้ำลึกและเขตเศรษฐกิจพิเศษทวาย มีจุดประสงค์ในการช่วยย่นย่อระยะทางและระยะเวลาของการขนส่งสินค้าและบริการจากชายฝั่งทะเลอันดามันประเทศเมียนมาร์ไปยังทะเลจีนใต้ตามแนวระเบียงเศรษฐกิจตอนใต้ มีการคาดการณ์กันว่าถนนเส้นนี้จะสามารถขนส่งสินค้าและบริการจากชายฝั่งทะเลอันดามันไปยังท่าเรือแหลมฉบังของไทยเพียงไม่ถึง 8 ชั่วโมง โดยถนนทวายเส้นนี้มีความยาว 138 กิโลเมตร มีจุดเริ่มต้นจากตัวโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษไปยังชายแดนไทย – เมียนมาร์ ที่ด่านพุน้ำร้อน อำเภอบ้านเก่า จังหวัดกาญจนบุรี ถนนเส้นนี้มีความสำคัญต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจในประเทศไทยและเมียนมาร์อย่างมีนัยสำคัญ เพราะจะเชื่อมต่อกับถนนทางหลวงเชื่อมต่อบ้านเก่า – กาญจนบุรี จากนั้นจึงเชื่อมไปยังถนนทางหลวงหมายเลข 81 กาญจนบุรี – บางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี และเชื่อมต่ออีกทอดหนึ่งไปยังนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดและท่าเรือแหลมฉบังของประเทศไทย โครงการนี้ ถูกสถาปนาขึ้นอย่างชัดเจนภายใต้การสนับสนุนของรัฐบาลไทยโดยมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2558 เรื่อง การดำเนินงานตามมติคณะรัฐมนตรีในการสนับสนุนการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายและพื้นที่โครงการที่เกี่ยวข้อง สาระสำคัญของมติดังกล่าวคือการให้เงินกู้ผ่อนปรนจำนวน 4,500 ล้านบาทแก่รัฐบาลเมียนมาร์เพื่อสนับสนุนการก่อสร้างโครงการถนนสองช่องทางเชื่อมต่อโครงการทวายในระยะทาง 138 โดยมีสำนักงานความร่วมมือพัฒนาเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน (สพพ.) เป็นหน่วยงานตัวแทนในการดำเนินการโครงการ มีหน้าที่ในการออกแบบเงื่อนไขเงินกู้ยืม เพื่อเป็นการช่วยเหลือทางการเงิน (Financial Assistance: FA) และยังมีหน้าที่ในการให้ความช่วยเหลือทางวิชาการ (Technical Assistance: TA) โดยการจัดทำรายงานสำรวจและออกแบบรายละเอียดโครงการถนนสองช่องทางเชื่อมต่อโครงการทวายด้วย … Continue reading โครงการถนนสองช่องทางเชื่อมต่อโครงการทวาย: ความคืบหน้าและสถานการณ์ปัจจุบัน (2563)

Thailand’s politics of power reserve to become the Asian battery shop and the ‘Take or Pay’ cost

Some media agencies have presented last week a research of the University of Hong Kong named ‘Circuits of power: Environmental injustice from Bangkok’s shopping malls to Laos’ hydropower dams’ which illustrated the prosperity of Bangkok with many giant shopping malls and enormous electricity consumption of city people who might not even care of where such … Continue reading Thailand’s politics of power reserve to become the Asian battery shop and the ‘Take or Pay’ cost